De strategieboom

Strategie. Wat is strategie…. Het is een concept wereldwijd gebruikt door topmanagers om de doelen van het bedrijf duidelijk te maken. En net als alle andere topmanagers, woorden die niet te vertrouwen zijn, waardoor strategie een nare bijsmaak krijgt. Maar wat is strategie dan?

We nemen een kijkje bij het leger. Je bepaalt een strategie om de tegenstander uit te schakelen. Strategie is dus iets wat het doel, het uitschakelen van de tegenstander, ondersteund. Hier wordt strategie dus anders gebruikt als bij de topmanagers, daar is strategie vaker juist het doel dat ze willen behalen. Dit kan dus verwarring veroorzaken wat strategie eigenlijk is. Maar helaas is het begrijpelijk waarom mensen doelen en strategie verwarren.

En om dat duidelijk te maken, gaan we dieper in op het leger verhaal. Want waarom wil het leger de vijand uitschakelen? Dit heeft vaak verscheiden politieke redenen, die verder los staan van het leger zelf. Voor het politieke gestel is oorlog de strategie om hun doelen te verwezenlijken, waarvan we eerder gezegd hebben dat dat een strategie is. Dus wat voor de ene het doel is, is voor de andere de strategie. Dus het is zowel een strategie en een doel tegelijk.

Maar we kunnen niet alleen groter, we kunnen ook kleiner. Stel je schrijft een essay. Dit heeft een doel waar het over moet gaan, bijvoorbeeld strategie. Om het doel te verwezenlijken gebruik je verschillende alinea’s, hetgeen het doel ondersteund, strategie dus. Echter de alinea’s zijn weer opgebouwd uit zinnen om de strekking van de alinea duidelijk te maken. De alinea word nu het doel en de zinnen de strategie. En dan kunnen we dezelfde weer doen voor woorden en voor letters. En dan houdt het echt op.

Dus hoe je strategie moet voorstellen is dus een stam (het doel), de takken (strategie,  hetgeen direct ook een doel is) en de bladeren (de kleinste vorm van actie).

Strategie is dus overal om ons heen. Bijna alles wat een mens doet, heeft een strategisch doel. Mensen bouwen complexe strategieën op, zonder dat ze het door hebben. We gebruiken ze, bewerken ze, dragen ze over, zonder dat we de complexiteit echt beseffen. We zijn strategische helden. Want met dit strategisch inzicht hebben wij nu deze wereld gebouwd.

Lompe Luiten

De enige echte

Strategie..... Wat is dat eigenlijk?

Strategie is één van de sleutelwoorden van het HBO: “Je moet ten alle tijden je doel voor ogen houden, en er naar toe werken”. Er wordt veel aandacht gegeven aan strategische concepten, wat strategie is en dat het voornamelijk belangrijk is om het goed te doen. Dat men hier de focus op wil leggen is duidelijk. Veel mensen in het beroepsleven hebben door dat mensen die strategisch vooruit kunnen denken beter zijn in hun baan dan mensen die dat niet kunnen.

Maar desondanks voelde het heel onnatuurlijk. En dat is omdat deze manier van les geven voor mijn gevoel niet te pakken kregen wat ik zocht. Het leek wel of ze iets vergeten. Alsof ze vergaten uit te leggen uit welke onderdelen de strategie dan bestond.

In Zuid-Afrika heb ik ook wat geleerd over strategie. En dit aan de hand van mijn spelletjes schaak met een aantal van de lokale bevolking. Ze waren vervelend goed. Pas na 3 potjes vertelde ze me dat ze lid zijn van een schaakclub.

De meeste mensen leren dat schaak een spelletje van vooruit denken is. Echter is dit niet het belangrijkste gedeelte van schaak. Want als je eenmaal dat niveau heb bereikt gaat het om strategie. Het spelen van bepaalde “vormen” die beter zijn dan andere. De stukken hebben dezelfde regels voor jou als voor schaakmeesters, maar voor hen zijn ze veel dynamischer, veel meer één geheel.

Echter hoeveel mijn tegenstanders ook zouden kunnen uitleggen van schaak, hetgeen ze wel deden, het maakte me maar mondjesmaat beter in schaak. Ik werd er alleen maar een slechte copycat van. En daarmee kun je de volgende conclusie trekken: strategie is persoonlijk. En geen woorden, noch daden kunnen een strategie voor 100% van de ene persoon naar de andere overdragen.

Strategie is zo persoonlijk, onverklaarbaar en ongrijpbaar, dat een computer nog steeds zeer slecht in het uitvoeren van strategie is. Een computer kan rekenen wat hij wil, maar een mens is hem bijna altijd te slim af. Dat is heel goed te zien aan de AI van computerspellen. Een beetje geoefende speler kan ze, ondanks hun superieure rekenkracht, met redelijk gemak aan. Er worden aan computers vaak nog stiekem bonussen gegeven om een beetje tegen het menselijke intellect op te kunnen. Maar zelfs als ze zo goed zijn, dat ze mensen aankunnen (denk aan de schaakcomputer), moet je niet vergeten wie de algoritmes heeft geschreven om dit te kunnen: een mens.

Wat is strategie dan echt, als het zo ongrijpbaar is? Hoezo schijnen mensen het wel te begrijpen en uit te voeren, maar niet het te kunnen uitleggen? Hoe leer je jezelf dan strategie aan? Hoe kan school kinderen nou echt strategie bijbrengen? Het zijn allemaal zeer interessante vraagstukken die ik van plan ben verder te gaan onderzoeken in toekomstige blogs. Ik ben er zelf nog niet helemaal uit.

Dus wat is volgens jou strategie?

Lompe Luiten,

De enige echte

Art of Creation

[M1] 

Het maken van dingen… het heeft iets magisch, iets artistieks. Terwijl ik het Rijksmuseum bezoek bekijk ik schilderij na schilderij. Ik kan niet helemaal opgaan in schilderijen zoals mijn vriendin, maar dat betekent niet dat ik het vakwerk niet  apprecieer. Er is zoveel liefde, zoveel moeite, zoveel tijd in gegaan om deze uiterst gedetailleerde meesterwerken te maken. De schilder moet zijn werk heel leuk gevonden hebben. 

Ik probeer me te verplaatsen in de schilder. Wat was de schilder aan het denken toen hij de eerste streep met zijn kwast maakte? Hij had een idee. Een idee van hetgeen dat op het doek moest komen. Niet wat er precies op het doek moest komen, maar een idee. Een beginpunt.

Hoe komt hij van idee tot schilderij? Hoe beheerst hij de kwast met zo’n kwaliteit dat hij zo’n detail erop kan krijgen?  Zo gedetailleerd… Wat maakt dat hij dat wel kan en ik niet?

Ik verplaats me weer in de schilder. Hij denkt aan welke methode geschikt is om zijn doel te bereiken. Hij denkt aan alle schilderijen die hij gemaakt heeft, hij denkt aan de manieren hoe hij geschilderd heeft… en vervormt deze. Vormpjes, trucjes, beheersing van de kwast. Het is niet meer het einddoel dat hem inspireert, maar het maken, het maken van een meesterwerk. Hij voelt zich de meester in wat hij doet… meester…. Hij is de meester.

Dit is mijn visualisatie hoe hij zich gevoeld heeft. Dit is namelijk een gevoel dat ik zelf ken, ook al kan ik volledig niet schilderen. Maar ik maak ook dingen. En in het creëren komen deze gevoelens naar de oppervlakte…. als ik bezig ben in Excel.

Al vanaf de eerste opdracht die mijn vader mij gaf in Excel, ben ik dit medium gaan appreciëren. Mijn hoofd doet iets met de formules dat ik bijna nergens anders krijg. Een gevoel dat ik kan doen wat ik wil, dat ik kan proberen, experimenteren en mezelf kan ontwikkelen:  Vakmanschap.

Ik krijg een probleem opgezadeld en de Excel formules dansen in mijn hoofd. De knoppen, de functies, de achterdeurtjes, het gebruiken en misbruiken van de regels die Excel me geeft. En met elk probleem dat ik trotseer, gaat mijn hoofd door een serie mogelijkheden van methodieken die ik al eens eerder uitgevoerd heb tot fantasieën die ik graag zou willen verwezenlijken. Ik voel me de beheerser van de elementen, een smid met een hamer, de hand die de nieuwe werkelijkheid creëert.  Ik voel me “een schepper”.

En dat is het gevoel van Vakmanschap: het “beheersen van elementen” om te kunnen “scheppen” wat je wilt. En dan wordt het gevoel van scheppen sterker dan het gevoel van het eindresultaat. En wat voor de een schilderkunst is, is voor de ander Excel, en voor onderzoek doen naar dieren.

En de vraag voor jou is… Waarin ben jij een Schepper?

Lompe Luiten

De enige echte